Is What Film Culture?

SILA SKROLL KE BAWAH UNTUK VERSI BAHASA MALAYSIA

arc copy

Something very interesting happened in Singapore over the weekend, and I think few Malaysians knew about it. For film lovers everywhere, it was a big deal.

The Asian Film Archive event, Asian Restored Classics, saw the screening of seven legendary and rare films over four days, in new and pristine 4K resolution, at the restored grand old Capitol Theatre. The films included Kurosawa’s Ran (1985), Satyajit Ray’s Charulata (1964), King Hu’s Dragon Inn (1967), John Woo’s A Better Tomorrow (1986) and local film Gado Gado (1961) starring Pak Wahid Satay who graced the event.

Whenever I bring up the fact that there’s a vibrant film culture across the Causeway, I’m almost always met with the same cynical response that Singaporeans just love to be seen at “atas” events like this but don’t really understand film.

Well, I beg to differ.

Let’s look at a few things. Firstly, the NYU Tisch School of the Arts Asia opened on the island state in 2007.  Lucasfilm Animation also set up shop there. The Asian Film Archive (AFA) is, of course, based there as well, founded in 2005. Then, there’s the Singapore International Film Festival, which lost its way for a while, but is gradually getting back on its feet.

As for filmmaking itself, while the Lion City doesn’t really have a local film industry to speak of, the great strides its filmmakers have been making lately are nothing to brush off, especially after Anthony Chen’s Ilo Ilo won in Cannes.

Jalan_Ampas_Studios_March_2015Photo credit: By 32cravenfanOwn work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=40288173

Like it or not, Malaysia and Singapore have a shared film history. Everything began in Jalan Ampas, Singapore, with Shaw Bros’ Malay Film Productions Ltd. The Shaw buildings are still there, dwarved by modern condominiums and apartments now. After the historical split, Malaysia still had an active film industry, which slumped in the 80s but later got back on its feet. Meanwhile, Singapore had no national cinema anymore, not until the 1990s when Eric Khoo and the New Wave filmmakers began gaining attention overseas. And so here we are today.

Hence, it’s always a bit of a sticky situation in trying to define the histories of Malaysian and Singaporean cinemas. Some years ago, when I was still a press journalist, I wrote a series of stories about film preservation and archiving. I had spoken to Tan Bee Thiam, founder and then-executive director of the AFA, who noted that it was more important to preserve and archive our films than to argue about histories.

programIn preparing those stories, I’d visited the National Archives, aka Arkib Negara, the National Film Development Corporation aka Finas, and also Filem Negara Malaysia. All of them have their own way of preserving the films in their storage. (Incidentally, the first feature film made in Kuala Lumpur was Abu Nawas (1957), about the communist insurgency, produced by FNM.)

The most disappointing, I must say, was Finas, whose archive, or more accurately, resource centre, consists of VCDs and DVDs, sometimes “bought from stores.” It does also keep prints that were submitted to the Festival Filem Malaysia.

The whole point of those stories I wrote was to question what we, in Malaysia, were doing about our classic films. Are we preserving them or even restoring them? No, restoration needs a huge amount of money, but even preservation seems lacking. Notwithstanding the fact that the Shaw Bros films of yore are stored in Hong Kong. At the time of those stories’ publication, Astro was still paying Hong Kong for the rights to screen P. Ramlee movies. Imagine that, having to pay others for the right to screen our own classic films.

I think all Malaysians are proud of their local cinema, especially of the Golden Age of Malaysian cinema in the days of Shaw Bros and Cathay-Keris. But I also believe without a strong film culture here, we are not going to see anyone really recognising a need to preserve the classics. It’s not enough to just watch films; we also need to talk about them, write about them, fund them, make them, and involve both the government and private parties.

ranThe AFA in Singapore, for instance, is a non-governmental organisation started by private individuals who simply saw the need to preserve our Asian films. Something like that cannot happen if people merely walk into a cinema for escapism and leave everything behind when they step out of the hall. We need, not a culture of Rotten Tomatoes and IMDb ratings, but of dissection and analysis. We can’t just have people who’ve watched The Conjuring and Interstellar but have no idea that The Haunting and 2001: A Space Odyssey also exist.

So, do we have a film culture here?

We have private film clubs, online journals, Facebook film discussion groups, and a Finas trying its best to create a competitive filmmaking environment. All these are, of course, headed in the right direction. But as it is with all things film, in moving forward we also have to always look back. There has to be healthy understanding and respect for the past, which is what the AFA and the Asian Restored Classics event were all about.

Unfortunately, Malaysia has a dismal record of tearing down 100-year-old buildings to make way for shiny new malls, and even of destroying important artistic sculptures. If education and governance are missing from the equation, when will we ever see a growing admiration and respect for history and art?

Equally important is to look beyond what we already know. For instance, what were the first Malayan Chinese- and Indian-language films? According to some, Xin Ke (The Immigrant, 1927) was the first locally-produced film in Singapore, Malaya, hence also the first Chinese-language film. As for the first Indian-language film, I’ve been unable to find any information. If any readers of this blog know, do leave a comment.

Instead of being preoccupied with the idea of a national identity in our films, obsessing over how best to portray our national cultures, or fighting over languages like in the recent Festival Filem Malaysia debacle, we should look to nurturing appreciation and discourse first. If you don’t have even have true appreciation of your film heritage, how do you move forward?

capitol

Photo from Asian Film Archive Facebook page

What impresses me about the AFA and Singapore’s preservation of its cinematic history is how much they value the old Malay films. Cathay Organisation donated its extensive collection of films to the AFA, and they include titles such as Laila Majnun, Sultan Mahmood Mangkat Dijulang, Bawang Merah Bawang Puteh, Tun Fatimah, and Serangan Orang Minyak. And the AFA has since move further forward, and last weekend organised screenings of Asian films they gathered from archives around the world.

When are we going to be able to do the same? When will we really begin to value our multicultural cinematic heritage and move towards preservation to cherish the films that represent who we are?

 

VERSI BAHASA MALAYSIA

Sesuatu yang menarik telah berlaku di Singapura minggu lalu, dan saya rasa tidak ramai orang Malaysia yang tahu tentangnya. Tapi untuk penggemar filem, ia memang sesuatu yang seronok.

Asian Film Archive telah menganjurkan acara Asian Restored Classics di mana ditayangkan tujuh buah filem klasik untuk empat hari berturut, dalam resolusi 4K, di panggung lama Capitol Theatre yang telah dibaikpulihkan. Filem-filem itu termasuk Ran (1985), Charulata (1964), Dragon Inn (1967), A Better Tomorrow (1986) dan filem tempatan Gado Gado (1961) yang dibintangi Pak Wahid Satay yang turut hadir memeriahkan acara.

Biasanya, bila saya mengatakan bahawa Singapura mempunyai budaya filem yang menarik, saya akan bertemu dengan respons yang sinis mengatakan orang Singapura bukannya berpengetahuan sangat tentang filem dan hanya berpura-pura supaya mereka nampak intelektual.

Tapi saya tidak setuju.

Ada beberapa sebab di sini. Pertamanya, NYU Tisch School of the Arts Asia telah dibuka di Singapura dalam tahun 2007. Lucasfilm Animation juga telah beroperasi di sana. Asian Film Archive beribupejabat di Singapura juga, sejak diasaskan dalam tahun 2005. Juga ada Singapore International Film Festival yang pada satu ketika hilang halatujunya, tetapi kini beransur pulih.

Dari segi pembikinan filem pula, Singapura sebenarnya tidak mempunyai industri perfileman. Tetapi pengarah-pengarah filem mereka semakin maju dan berjaya di persada dunia, terutamanya Anthony Chen dengan filemnya Ilo Ilo yang memenangi anugerah di Cannes.

Tidak boleh dinafikan bahawa Malaysia dan Singapura berkongsi sejarah perfileman. Semuanya telah bermula di Jalan Ampas, Singapura, dengan syarikat Malay Film Productions Ltd yang ditubuhkan oleh Shaw Bros. Bangunan dan premis Shaw ini masih wujud lagi, kini dikelilingi kondominium dan apartmen yang moden. Selepas pemisahan bersejarah, industri filem di Malaysia masih lagi aktif, walaupun pada satu ketika dalam era 1980an, ia merosot sedikit. Singapura pula tiada sinema kebangsaan sehinggalah era 1990an apabila Eric Khoo dan gerakan New Wave mendapat perhatian dunia.

Sebab itu, memang sukar untuk kita memisahkan sejarah filem Malaysia dan sejarah filem Singapura. Beberapa tahun yang lalu, semasa saya bekerja sebagai wartawan akhbar, saya ada menulis tentang pemuliharaan filem dan arkib. Saya menemuramah Tan Bee Thiam, pengasas AFA dan pada waktu itu juga pengarah eksekutifnya. Dia berkata bahawa adalah lebih bermanfaat memberi fokus kepada pemuliharaan filem dari berdebat tentang sejarah.

Saya juga telah ke Arkib Negara, Finas dan Filem Negara Malaysia untuk menemuramah orang-orang yang terlibat dengan pemuliharaan filem lama. Semua ada cara mereka tersendiri untuk menyimpan dan menjaga filem-filem lama. (Saya mendapat tahu bahawa “feature film” pertama yang dihasilkan di Kuala Lumpur adalah Abu Nawas (1957), yang menceritakan tentang era ancaman komunis, sebuah filem terbitan FNM.)

Finas pula agak mengecewakan, kerana arkib atau pusat sumbernya dipenuhi VCD dan DVD yang kadang-kadang dibeli dari kedai. Tetapi Finas juga ada menyimpan filem-filem yang telah memasuki Festival Filem Malaysia.

Tujuan saya menulis artikel-artikel tersebut ialah untuk mengetahui sedikit sebanyak tentang apa-apa aktiviti pemuliharaan filem yang ada di Malaysia. Adakah kita menyimpan filem-filem lama dengan cara yang betul? Kerja membaiki dan memulihkan filem yang telah rosak bukannya murah. Tetapi sekadar menyimpan dan membina arkib pun kita tidak lakukan dengan sepenuh hati. Filem-filem lama yang diterbit Shaw Bros kini disimpan di Hong Kong. Pada masa artikel-artikel saya itu keluar dalam akhbar, pihak Astro masih lagi membayar kepada Hong Kong untuk hak siaran filem-filem P. Ramlee. Agak hairan, kan, kita terpaksa bayar untuk menayang filem-filem kita sendiri.

Saya rasa semua orang Malaysia bangga dengan filem-filem kita, terutamanya filem-filem dari era kegemilangan Shaw Bros dan Cathay-Keris. Tetapi saya juga percaya jikalau kita tidak mempunyai budaya filem yang kuat, jangan kita harapkan pemuliharaan filem klasik kita boleh dilakukan dengan baik. Budaya filem itu bukan sekadar menonton filem. Kita perlu berbincang mengenai filem, menulis ulasan, mengutamakan segi pembikinan dan melibatkan kerajaan dan juga pihak swasta.

Sebagai contoh, AFA di Singapura adalah badan bukan kerajaan yang diasaskan oleh mereka yang menitikberatkan kepentingan memulihara dan menyimpan filem-filem klasik dari Asia. Organisasi sebegini mungkin tidak akan wujud jika kita hanya masuk panggung untuk lari dari dunia nyata seketika, dan selepas keluar dari panggung, melupakan segalanya. Yang kita perlu bukannya budaya meneliti rating Rotten Tomatoes atau IMDb, tetapi budaya membedah dan menganalisis filem. Penggemar filem tidak boleh hanya tahu tentang The Conjuring dan Interstellar, tanpa menyedari tentang kewujudan The Haunting dan 2001: A Space Odyssey.

Jadi, adakah kita di Malaysia mempunyai budaya filem?

Kita mempunyai kelab-kelab filem, penulisan online, Facebook group tentang filem, dan juga Finas yang cuba sedaya upaya untuk mewujudkan suasana yang baik untuk pembikinan filem. Semua ini adalah perkara yang bagus. Tetapi kita perlu ingat, dalam segala hal filem, apabila kita mara ke hadapan, kita juga perlu sentiasa menoleh ke belakang. Kita perlu faham dan menghormati sejarah, sepertimana dilakukan oleh AFA dan acara Asian Restored Classics.

Tetapi kita di Malaysia sering melupakan sejarah dengan merobohkn bangunan-bangunan lama untuk dijadikan tapak pusat membeli-belah, atau memusnahkan arca seni seperti yang dilakukan baru-baru ini. Pendidikan dan pentadbiran perlu ada untuk mewujudkan rasa sayang dan hormat terhadap seni dan sejarah.

Kita juga perlu menyiasat sejarah dengan lebih mendalam. Contohnya, apakah filem-filem bahasa Cina atau India yang pertama diterbitkan di Malaya? Ada dikatakan Xin Ke (Pendatang, 1927) adalah filem yang pertama diterbitkan di Singapura, Malaya, menjadikannya filem dalam bahasa Cina yang pertama di Malaya. Tetapi saya tidak menemui apa-apa maklumat tentang filem bahasa India yang pertama. Jadi, kalau ada sesiapa yang tahu, sila tinggalkan komen di blog ini.

Janganlah kita terlalu sibuk mencari identiti kita dalam filem-filem kita atau bagaimana untuk memaparkan ciri-ciri kebudayaan dalam filem kita, ataupun bertengkar tentang bahasa yang digunakan dalam filem, seperti kontroversi Festival Filem Malaysia baru-baru ini. Adalah lebih baik untuk kita cuba melahirkan apresiasi dan perbincangan yang membangun tentang filem. Kita tidak akan mara ke hadapan jika kita tidak menghargai warisan filem kita.

Apa yang cukup mengkagumkan saya tentang AFA dan Singapura ialah betapa mereka menghargai filem-filem Melayu lama mereka. Cathay Organisation telah menderma koleksi filemnya kepada AFA, dan termasuk dalam koleksi itu adalah Laila Majnun, Sultan Mahmood Mangkat Dijulang, Bawang Merah Bawang Puteh, Tun Fatimah, and Serangan Orang Minyak. Dan untuk tayangan di acara Asian Restored Classics, AFA telah mencari dan mengumpul filem-filem dari arkib-arkib negara lain.

Bilakah kita di Malaysia akan mampu membuat sedemikian? Marilah kita menghargai warisan filem kita yang pelbagai budaya, dan memulihara filem-filem yang benar-benar mencerminkan sifat kita sebagai orang Malaysia.

Advertisements

2 responses to “Is What Film Culture?

  1. Pingback: Miscellaneous Miscellany: Alternative Cinema and Research Films |·

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s